หลักสูตรการพัฒนาสื่อวิทยาศาสตร์จากวัสดุรอบตัว

แนวคิดและหลักการของหลักสูตร

วิทยาศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งในสังคมโลกปัจจุบันและอนาคต  เพราะวิทยาศาสตร์เกี่ยวข้องกับทุกคนทั้งในชีวิตประจำวันและการงานอาชีพต่าง ๆ   ตลอดจนเทคโนโลยี  เครื่องมือเครื่องใช้และผลผลิตต่าง ๆ  ที่มนุษย์ได้ใช้เพื่ออำนวยความสะดวกในชีวิตและการทำงาน เหล่านี้ล้วนเป็นผลของความรู้วิทยาศาสตร์ ผสมผสานกับความคิดสร้างสรรค์และศาสตร์อื่น ๆ วิทยาศาสตร์ช่วยให้มนุษย์ ได้พัฒนาวิธีคิด ทั้งความคิดเป็นเหตุเป็นผล  คิดสร้างสรรค์  คิดวิเคราะห์ วิจารณ์   มีทักษะสำคัญในการค้นคว้าหาความรู้  มีความสามารถในการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ  สามารถตัดสินใจโดยใช้ข้อมูล ที่หลากหลายและมีประจักษ์พยานที่ตรวจสอบได้  วิทยาศาสตร์เป็นวัฒนธรรมของโลกสมัยใหม่ซึ่งเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ (knowledge-based society) ดังนั้นทุกคนจึงจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาให้รู้วิทยาศาสตร์ เพื่อที่จะมีความรู้ความเข้าใจในธรรมชาติและเทคโนโลยีที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้น สามารถนำความรู้ไปใช้อย่างมีเหตุผล สร้างสรรค์ และมีคุณธรรม

ในส่วนของสาระการเรียนรู้หลักของวิทยาศาสตร์ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีหลักการที่สำคัญคือการนำความรู้และกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ไปใช้ในการศึกษา ค้นคว้าหาความรู้ และแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ การคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล โดยประกอบไปด้วย 8 สาระได้แก่ สิ่งมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต ชีวิตกับสิ่งแวดล้อม สารและสมบัติของสาร แรงและการเคลื่อนที่ พลังงาน กระบวนการเปลี่ยนแปลงของโลก ดาราศาสตร์และอวกาศ และธรรมชาติของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งทั้ง 8 สาระเป็นเรื่องที่อยู่รอบๆตัวของผู้เรียน เพราะฉะนั้นสื่อที่ใช้ในการจัดการเรียนรู้สำหรับผู้เรียนโดยเฉพาะระดับประถมศึกษา ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นในการเรียนรู้สาระทางวิทยาศาสตร์อย่างชัดเจน ควรเป็นเรื่องที่อยู่ใกล้ตัวผู้เรียน หรือมีอยู่ในท้องถิ่นแต่ละที่ ซึ่งจะส่งเสริมให้กระบวนการเรียนรู้ในสาระทางวิทยาศาสตร์เกิดผลสัมฤทธิ์ได้มากขึ้น

อย่างไรก็ตามปัจจุบันพบว่าในการจัดกิจกรรมและการใช้สื่อสำหรับส่งเสริมการเรียนรู้ในสาระวิทยาศาสตร์นั้น ส่วนใหญ่มักจะใช้กิจกรรมหรือสื่อที่มาจากการกำหนดของของส่วนกลางซึ่งมักกำหนดโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ทั้งนี้ยังขาดการประยุกต์ใช้วัสดุ ภูมิปัญญาที่อยู่รอบตัวมาใช้เป็นสื่อในการจัดการเรียนรู้ ทำให้กระบวนการในการเรียนรู้ผ่านสื่อและกิจกรรมไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร นอกจากนั้นราคาสื่อที่ซื้อก็ค่อนข้างแพงทำให้มีปัญหาเรื่องงบประมาณในการจัดซื้อ สำหรับในโครงการนี้จึงมีแนวคิดจะแก้ปัญหาดังกล่าว และเพื่อเป็นการสนับสนุนการจัดการเรียนการสอนในสาระวิทยาศาสตร์ระดับประถมศึกษา ให้สอดคล้องกับสภาพบริบทและความต้องการของท้องถิ่น โดยการนำวัสดุ ที่อยู่รอบตัวมาประยุกต์ใช้เป็นสื่อสำหรับการจัดกิจกรรม จึงได้จัดโครงการสื่อวิทยาศาสตร์จากวัสดุรอบตัวขึ้น โดยเป็นการบูรณาการตามสาระวิชาเฉพาะที่บูรณาการเนื้อหาสาระกับศาสตร์วิชาชีพครู (Pedagogical Content Knowledge : PCK ) คือสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ในระดับประถมศึกษา 


ชื่อผู้ตอบ:

Visitors: 9,554